ΣΧΟΛΙΚΗ ΔΙΑΜΕΣΟΛΑΒΗΣΗ

Τι είναι;

Η διαμεσολάβηση είναι πρόγραμμα και διαδικασία

όπου μαθητές της ίδιας ηλικίας διευκολύνουν την επίλυση συγκρούσεων μεταξύ δύο ατόμων ή ομάδων. Η διαδικασία αυτή έχει αποδειχθεί αποτελεσματική στην αλλαγή του τρόπου που οι μαθητές κατανοούν και επιλύουν τις συγκρούσεις στη ζωή τους. Οι αλλαγές αυτές περιλαμβάνουν βελτίωση της αυτοεκτίμησής τους, της δυνατότητας να ακούνε και να ασκούν την κριτική τους σκέψη, και την εδραίωση του σχολείου ως χώρου μαθήσεως καθώς και τη μείωση των πειθαρχικών ενεργειών και των καβγάδων.

Η διαδικασία είναι εθελοντική και από τις δύο μεριές

Οι συνομήλικοι μεσολαβητές δεν «αποφασίζουν» αλλά εργάζονται προς μια επιτυχημένη και από τις δύο μεριές λύση ώστε να αποφευχθούν περαιτέρω προβλήματα.

Τα είδη των προβλημάτων που αντιμετωπίζονται

• Φήμες και κουτσομπολιά
• Προβλήματα στις σχέσεις/παρενόχληση
• Φυλετικός ή κοινωνικός ρατσισμός
• Καβγάδες και τσακωμοί
• Βανδαλισμός
• Εκφοβισμός μέσα ή έξω από την τάξη
Πιο σοβαρά προβλήματα
δεν προσφέρονται για τη διαδικασία της μεσολάβησης αλλά χρειάζεται εξωτερική παραπομπή . Αυτά είναι σεξουαλική κακοποίηση, αυτοκτονία, χρήση ναρκωτικών, κατοχή όπλων και πιθανά δικαστικά θέματα.
Πώς να ξεκινήσετε το πρόγραμμα
Είναι πολύ σημαντική μια περίοδος προγραμματισμού :
Στο επίκεντρο της μεσολάβησης είναι η ενδυνάμωση των μαθητών και η συμμετοχή τους είναι απαραίτητη σε όλα τα στάδια της ανάπτυξης και εφαρμογής.
Οι μαθητές σχηματίζουν μια ηγετική ομάδα
που διευκολύνεται από έναν υπεύθυνο ενήλικα που τους συντονίζει( μπορεί να είναι ο εκπαιδευτικός της τάξης ή και ειδικός) . Η ομάδα στοχεύει
• Να ανακαλύψει τα βασικά της διαμεσολάβησης , του συστήματος επίλυσης συγκρούσεων στο σχολείο και την υποστήριξη συνομηλίκων
• Να αναπτύξει και δημοσιεύσει το όραμα για το πρόγραμμα επίλυσης συγκρούσεων.
Το όραμα αυτό συμπεριλαμβάνει συνοπτικά τη διαφήμιση, εκπαίδευση , πρακτική και επιθεώρηση 
προγράμματος.
Ο στόχος είναι να ενημερωθούν όσοι περισσότεροι γίνεται στο σχολείο για τη διαμεσολάβηση, τις προσδοκίες και τα όρια έτσι ώστε να διαμορφωθεί η δέσμευση προς την εφαρμογή του προγράμματος ως μέρος του Αναλυτικού Προγράμματος του σχολείου.
• Η ομάδα εξασφαλίζει τη δέσμευση και υποστήριξη από τη διοίκηση του σχολείου και τους εκπαιδευτικούς για την εφαρμογή του προγράμματος
• Η ομάδα δεσμεύεται μελλοντικά να οργανώσει συναντήσεις προετοιμασίας, πρακτική για τις δεξιότητες μεσολάβησης και έρευνα πάνω σε άλλες μεθόδους επίλυσης συγκρούσεων και βίας.
Ο συντονιστής του προγράμματος αναλαμβάνει ως σύνδεσμος ανάμεσα στις βασικές ομάδες του σχολείου
την ηγετική ομάδα, το δεκαπενταμελές , τη διοίκηση , το σύλλογο γονέων κ.τ.λ. Τα βασικά του καθήκοντα είναι
• Δημιουργία ομάδας ενηλίκων που θα αναλάβουν την εκπαίδευση και υποστήριξη του προγράμματος
• Επίβλεψη της επιλογής , εκπαίδευσης , κινητοποίησης και ενημέρωσης των μεσολαβητών
• Επίβλεψη και υποστήριξη του πρώτου προγράμματος μεσολάβησης
• Καθορισμός του πρωτοκόλλου για την παραπομπή και για την αποδοχή
• Επιλογή και προγραμματισμός των περιστατικών για τους μεσολαβητές.
• Σκληρή δουλειά για να ξεπεραστούν αντιστάσεις συμπεριφοράς και δομής με τα σχολεία τους αναπτύσσοντας και διατηρώντας υποστήριξη από στρατηγικές ομάδες συμπεριλαμβανομένων και των γονέων.
Η επιλογή των μεσολαβητών
• Οι μεσολαβητές πρέπει να εκφράζουν τη διαφοροποίηση του σχολείου σε εθνικότητες, κοινωνικές ομάδες, συμπεριφορά, φύλλα και ακαδημαϊκή επίδοση
• Η διαδικασία επιλογής πρέπει να διαφημιστεί και να συμπεριλαμβάνει συστάσεις / παραπομπές από άλλους και αυτο-παραπομπές.
• Οι δεσμεύσεις συμπεριλαμβάνουν τη συνεχόμενη ανάπτυξη δεξιοτήτων, επιθυμία να συν-διευκολύνουν ή να είναι υπεύθυνοι για την εκπαίδευση νέων μεσολαβητών
• Απόρριψη ή καθυστέρηση της επιτυχίας πρέπει να εξηγείται με ευαισθησία ώστε να μην αποξενωθεί ο μαθητής.
Αρχικά πρέπει να αναπτυχθεί ένα σύστημα «πρακτικών εμπειριών»
Οι σύμβουλοι μεσολαβητές πρέπει να εκπαιδευτούν και να παρακολουθούνται αφού συχνά δεν έχουν την ωριμότητα και την εμπειρία στη διαχείριση συγκρούσεων και στις δεξιότητες. Πιθανές στρατηγικές συμπεριλαμβάνουν ασκήσεις ρόλων, μεθόδους επίλυσης προβλημάτων.
Οι συνεδρίες μεσολάβησης πρέπει να έχουν τα εξής βασικά στοιχεία
Ο στόχος είναι να απομακρυνθούμε από τις τακτικές αμοιβαίων κατηγοριών προς μια αμοιβαία αποδεκτή λύση για όλους.
Οι αντίπαλοι συμπληρώνουν ένα αρχικό ερωτηματολόγιο
που καθορίζει τους κανόνες, τη δέσμευση προς την επίλυση προβλημάτων , τη δέσμευση στην αλήθεια και την προσεκτική και με σεβασμό ακρόαση.
Οι αντίπαλοι συναντιούνται με τους μεσολαβητές
για να δουν αν η «χημεία» είναι σωστή και να διαβεβαιώσουν ότι δεν υπάρχει σύγκρουση συμφερόντων.
Οι μεσολαβητές
• συναντιούνται με τους αντιπάλους και εξηγούν τις εξαιρέσεις στην εμπιστευτικότητα στην αρχή της μεσολάβησης και μετά τους ρωτάνε αν επιθυμούν να συνεχίσουν
• επεξηγούν τα βήματα και το ρόλο τους ως μεσολαβητές να ακούν και να επικοινωνούν αποτελεσματικά στο να βοηθάνε τους συμμαθητές τους να επιλύουν συγκρούσεις πριν χειροτερέψει ή χαθεί ο έλεγχος της κατάστασης
• Ζητάνε ερωτήσεις και εξηγήσεις στη διαδικασία στην έναρξη των εργασιών
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίας , οι αντίπαλοι
• Συστήνονται
• Ο καθένας με τη σειρά του λέει την ιστορία του στο μεσολαβητή επικεντρώνοντας στα
θέματα, και όχι το ποιος έκανε τι, όσο ο άλλος επικεντρώνεται στο να ακούει χωρίς να διακόπτει
• Αλλάζουν ρόλους και ο καθένας επαναλαμβάνει την ιστορία του άλλου για να
αποδείξουν ότι καταλαβαίνουν (παρόλο που μπορεί να μην συμφωνούν ) με την άποψη του άλλου
Κατά την διάρκεια της συνεδρίας , οι μεσολαβητές
• Συνοψίζουν τα γεγονότα, συναισθήματα και των δυο αντιπάλων για επαλήθευση και συμφωνία στα θέματα , συνεχίζουν με συζήτηση των θεμάτων και αναγνώριση της δυσκολίας στο χειρισμό συναισθημάτων.
• Ζητάνε και από τους δύο αντιπάλους αν έχουν σκεφτεί καθόλου λύσεις ή τους ζητάνε να «κατεβάσουν ιδέες» . Όλες οι προτάσεις καταγράφονται και αναγνωρίζονται.
• Ξεκινάνε τη συζήτηση για τις λύσεις καταλήγοντας σε αυτές στις οποίες συμφωνούν και οι δύο αντίπαλοι
Οι αντίπαλοι
• καθορίζουν τους παράγοντες που θα επηρεάσουν την αποτελεσματικότητα των λύσεων
• γράφουν ένα «συμβόλαιο» της συμφωνίας με τα δικά τους λόγια
Οι μεσολαβητές και οι αντίπαλοι
• υπογράφουν το «συμβόλαιο»
• αναπτύσσουν μια διαδικασία παρακολούθησης της διαδικασίας αυτήςΟι μεσολαβητές , ευχαριστούν και τους δύο για τη συνεισφορά τους και που άφησαν τους μεσολαβητές να τους βοηθήσουν.
  ΚΑΝΟΝΕΣ ΑΣΦΑΛΕΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕΣΟΛΑΒΗΤΕΣ
  P Ο κανόνας της εμπιστευτικότητας δεν ισχύει με τους εκπαιδευτικούς. Οι μεσολαβητές δεν κουτσομπολεύουν για τα άλλα παιδιά, αλλά θα ενημερώσουν τον υπεύθυνο εκπαιδευτικό για το περιεχόμενο των συναντήσεων.
  P Οι μεσολαβητές δεν ασχολούνται με οικογενειακά προβλήματα των μαθητών
  P Όταν υπάρχει οτιδήποτε που παραβαίνει τους κανόνες τους σχολείου (σωματική βία, ναρκωτικά, κατοχή όπλων κ.τ.λ.) πρέπει να ενημερωθεί ο υπεύθυνος εκπαιδευτικός αμέσως.
  P Οι μεσολαβητές δεν πρέπει να έχουν σωματική επαφή με τους αντιπάλους, ούτε για νατους χωρίσουν στον καβγά , ούτε για να τους παρηγορήσουν.
  P Ένας εκπαιδευτικός πρέπει να είναι πάντα διαθέσιμος για τους μεσολαβητές.